Budownictwo

Badania geotechniczne – kiedy trzeba je wykonać i dlaczego zawsze warto to zrobić?

Budowa domu to duże przedsięwzięcie, które składa się z wielu etapów, które dodatkowo zawierają szereg poszczególnych czynności. Aby nad tym wszystkim zapanować, potrzebujemy dużej wiedzy oraz skłonności do dokładnego planowania. Zanim jeszcze zaczniemy budowę, czeka nas cały szereg formalności. Początek inwestycji to właśnie załatwianie różnego rodzaju pozwoleń. Ponadto, zanim jeszcze postawimy fundamenty, musimy odpowiednio przeanalizować samą działkę. Badanie geotechniczne będzie głównym tematem tego artykułu. Odpowiemy również na pytanie kiedy badanie gruntu pod budowę jest wymagane.

Czym w ogóle jest badanie gruntu?

Badania geotechniczne - kiedy trzeba je wykonać i dlaczego zawsze warto to zrobić?Usługi geologiczne pozwalają określić parametry gruntu, na którym chcemy wybudować dom. Ten składa się przecież z dużej ilości bardzo ciężkich materiałów budowlanych, a więc ważne jest zadbanie o to, żeby nie stanowiło to niebezpieczeństwa dla mieszkańców. Dom ma przecież dużą ilość planów, które zawierają m.in. obciążenia, które będzie on wywoływał. Z punktu widzenia inwestora ważne są takie aspekty jak np. głębokość zalegania wód gruntowych. Przepuszczalność ziemi również jest aspektem, który może zostać odczytany dzięki zastosowaniu badań geotechnicznych. Na czym one polegają? Warunki wodno-gruntowe są odczytywane dzięki zastosowaniu odpowiednich odwiertów geologicznych. Dzięki nim uzyskuje się próbki, na podstawie których można zdobyć takie informacje jak m.in. typ gruntu na obszarze działki, poziom wód gruntowych (oraz różnice w zależności od różnych czynników zewnętrznych) czy rozmieszczenie poszczególnych rodzajów gruntu w zależności od głębokości zalegania. Dalsza analiza badań geologicznych daje odpowiedź na pytanie, czy w danej lokalizacji może powstać budynek zgodnie z jego założeniami. Jednocześnie uzyskuje się cenną informację odnośnie tego, jaki rodzaj fundamentów może zostać zastosowany w danym miejscu, żeby zapewnić bezpieczeństwo budynku i będzie on mógł bez pogorszenia swoich właściwości stać w danym miejscu przez wiele lat.

Techniczne aspekty wykonywania badań gruntu

Nie jest to główny temat artykułu, ale krótki opis pozwoli pogłębić wiedzę na temat badań geotechnicznych. Analiza będzie wiarygodna w sytuacji, gdy zostaną wykonane co najmniej 3 otwory geologiczne. Jednocześnie nie wolno zapominać, że ich głębokość powinna wynosić co najmniej 2 m więcej niż najgłębsze miejsce, w którym będą zalegać fundamenty. Część informacji jest uzyskiwana bezpośrednio na podstawie pobranej próbki, a dalsza analiza może być już wykonywana w laboratorium i pozwoli ona wywnioskować kolejne właściwości gruntu. Oprócz samych odwiertów geologicznych czasem wykonywane jest również sondowanie, dzięki któremu można uzyskać dodatkowe informacje.

Kiedy badanie geotechniczne jest obowiązkowe, by uzyskać pozwolenie na budowę?

Dzięki powyższym informacjom wiemy, że badania geotechniczne pozwalają na uzyskanie dużej ilości cennych informacji, które mogą doprowadzić do poprawnej konstrukcji domu. Przed 2012 rokiem badania były jedynie wskazaniem, ale nie było potrzeby prawnej na ich wykonanie. Obecnie sytuacja wygląda jednak trochę inaczej. Przede wszystkim należy powiedzieć, że ziemia należy do jednej z trzech kategorii geotechnicznych. W przypadku zakwalifikowania domu do pierwszej kategorii istnieje wymaganie, które sprawia, że z powodu warunków prawnych wystarczające jest posiadanie opinii geotechnicznej. Są to wymagania, które określają minimum i w tym przypadku nie ma dużych restrykcji. Najczęściej dotyczy to domów jednorodzinnych niezależnie od tego czy mają one podpiwniczenie, czy nie. Druga kategoria geotechniczna dotyczy przede wszystkim większych budynków. Najczęściej w połączeniu z bardziej wymagającymi warunkami gruntowymi. W takiej sytuacji najczęściej trzeba wykonać głębsze fundamenty lub dodatkowe elementy architektoniczne jak np. filary czy konstrukcje oporowe. Pamiętajmy, że w przypadku drugiej kategorii geotechnicznej konieczne jest wymaganie bardziej szczegółowych badań geologicznych, które dotyczą ilościowej i jakościowej oceny warunków oraz analizy danych geotechnicznych. Trzecia kategoria skupia budynki, których wykonanie jest najtrudniejsze z punktu widzenia zarówno budowy, jak i analizy gruntu. Dotyczy to głównie wieżowców, budynków o zagłębieniu sięgającym jednej kondygnacji, tunelach czy wielkich zakładach przemysłowych. W tej sytuacji konieczne jest wykonanie pełnej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej.

Podsumowanie

Pomijając aspekty prawne, badania geotechniczne powinny być wykonywane po zakupie działki. Dom stanowi poważną inwestycję i nie ma sensu ryzykowanie posadowieniem go na niestabilnym gruncie. Pozwoli to uniknąć stosunkowo często występujących, a jednocześnie poważnych błędów. Tak naprawdę nadal występują sytuacje, w których piwnica występuje na terenie o wysokim poziomie wód gruntowych. Mapy geologiczne czy opinie sąsiadów również dają pewne informacje na ten temat, natomiast tylko badania geologiczne pozwalają nam na poznanie rzeczywistych warunków. Z całościowego punktu widzenia (dla budowy domu) nie stanowi to znaczącej części kosztów.